വാർഡ് സംവരണം

തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ (ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്, ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്, മുനിസിപ്പാലിറ്റി, കോർപ്പറേഷൻ) വാർഡ് സംവരണം ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 73-ഉം 74-ഉം ഭേദഗതികൾ പ്രകാരം ഉറപ്പാക്കിയിട്ടുള്ള ഒരു പ്രധാന ജനാധിപത്യ തത്വമാണ്.

കേരളത്തിലെ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വാർഡ് സംവരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെക്കൊടുക്കുന്നു:

1. സംവരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾ

   സ്ത്രീ സംവരണം (Women Reservation): തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ആകെ വാർഡുകളിൽ 50% (അൻപത് ശതമാനം) സ്ത്രീകൾക്കായി സംവരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഈ 50% സംവരണത്തിൽ പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗക്കാർക്കുള്ള വനിതാ സംവരണവും ഉൾപ്പെടുന്നു.

   പട്ടികജാതി (Scheduled Caste - SC) സംവരണം: ഓരോ തദ്ദേശ സ്ഥാപനത്തിലെയും പട്ടികജാതി ജനസംഖ്യയുടെ അനുപാതം അനുസരിച്ചാണ് വാർഡുകൾ അവർക്കായി സംവരണം ചെയ്യുന്നത്.

   പട്ടികവർഗ്ഗം (Scheduled Tribe - ST) സംവരണം: പട്ടികവർഗ്ഗ ജനസംഖ്യയുടെ അനുപാതം അനുസരിച്ചാണ് അവർക്കായി വാർഡുകൾ സംവരണം ചെയ്യുന്നത്.

   SC/ST വനിതാ സംവരണം: പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾക്കായി സംവരണം ചെയ്ത ആകെ സീറ്റുകളുടെ മൂന്നിലൊന്ന് (1/3), ആ വിഭാഗത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്കായി വീണ്ടും സംവരണം ചെയ്യപ്പെടും.

2. സംവരണ വാർഡുകൾ നിശ്ചയിക്കുന്ന രീതി

സംവരണ വാർഡുകൾ ഓരോ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും (ആവർത്തനക്രമം - Rotation).

   വാർഡുകൾ നിശ്ചയിക്കൽ: സംവരണത്തിനുള്ള വാർഡുകൾ ഓരോ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപും നറുക്കെടുപ്പിലൂടെയാണ് (Draw of Lots) തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.

   തുടർച്ച ഒഴിവാക്കൽ: ഒരു വാർഡ് തുടർച്ചയായി അടുത്ത രണ്ട് തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ ഒരേ വിഭാഗത്തിനായി (ഉദാഹരണത്തിന്, വനിതകൾക്ക്) സംവരണം ചെയ്യാൻ പാടില്ല എന്ന തത്വം പൊതുവായി പാലിക്കാറുണ്ട്.

   ഡീലിമിറ്റേഷൻ (അതിർത്തി നിർണ്ണയം): ഓരോ 10 വർഷത്തിലൊരിക്കലും നടക്കുന്ന സെൻസസ് വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വാർഡുകളുടെ എണ്ണം നിശ്ചയിക്കുകയും അതിർത്തികൾ പുനർനിർണയിക്കുകയും (ഡീലിമിറ്റേഷൻ) ചെയ്യാറുണ്ട്. നിലവിൽ 2011-ലെ സെൻസസ് വിവരങ്ങളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

3. അദ്ധ്യക്ഷ സ്ഥാനങ്ങളിലെ സംവരണം

വാർഡുകളിലെ സംവരണത്തിന് പുറമേ, തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ അദ്ധ്യക്ഷ സ്ഥാനങ്ങളിലും (പ്രസിഡന്റ് / ചെയർമാൻ / മേയർ) സംവരണം ബാധകമാണ്.

   സ്ത്രീ സംവരണം: ആകെ അദ്ധ്യക്ഷ സ്ഥാനങ്ങളിൽ 50% സ്ത്രീകൾക്കായി സംവരണം ചെയ്യുന്നു.

   SC/ST സംവരണം: പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗ ജനസംഖ്യയുടെ അനുപാതം അനുസരിച്ച് അദ്ധ്യക്ഷ സ്ഥാനങ്ങളും സംവരണം ചെയ്യപ്പെടുകയും, ഇതിൽ നിശ്ചിത എണ്ണം സ്ഥാനങ്ങൾ ആ വിഭാഗങ്ങളിലെ വനിതകൾക്കായി മാറ്റിവെക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

തദ്ദേശ ഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളെ ദുർബല ജനവിഭാഗങ്ങൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും പ്രാദേശിക ഭരണത്തിൽ സജീവ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കാൻ ഈ സംവരണ സമ്പ്രദായം സഹായിക്കുന്നു.